گپ و گویش بندرعباسی
زبُن بندری اَدست اَرفتن ....حالا سینگو دِگه خرچنگ اَبودنگپ و گویش بندرعباسی
زبُن بندری اَدست اَرفتن ....حالا سینگو دِگه خرچنگ اَبودنتوی ساحِل
نادونی مِه اَدونُم ای آدَمون مِثلِ هَمِن
مَرگ اَتات اما نِتان از خونه دَر
پا بَشِن شاید ببینن عُمر ِما خیلی کَمِن
.
شعر : مجتبی بستان پیرا
باتشکر از کرم مرید
جهله سازون
جهله
سازون کدیم بندر از میناب خصوصا جکمی به روستای گودو(ازتوابع قلعه قاضی)
مهاجرت شوکردی و علتش معدن غنی گل رس ماده اولیه جهلن؛ گودو در روزگارکدیم
مهد جهله سازی منطکه بودی و نوم گودو هنوز هم وا جهله برده ابوت ..در حال
حاضر خشت و آجر تو گودو تولید نبورن....از جهله سازون کدیم گودو چندتا اسم ابروم.
ملا غلوم فخاری ملقب به گلام (اسم گلام خارجیو روش شونهادی چون یه مدت تو
شرکت خارجیو کارشکرد)..علی کل مولاداد زاهدی .(بپ کریم)....علی کهوری
..حسین علی ارژنگ
جهله گپ هم بنام جهله جمالی که ازجهله عادی گپترن تو گودو درست شاکرد...
.
پاپایا ایلزاده
پشت باغ مولُوی
پشت باغ مولُوی
پهلو لوله هُوی
نشون خونت شُدادِن
مه هُندم تو نَخُوی
یارم هُندِن از سفر
مه که اُمنینِن خبر
هوای بندر که گرمِن
مه رفتم بالای کـَپـَر
دلبر مِه مکن ناز
با گرم بندر بساز
اگه ناتونی بسازی
تَفِـرِستُـم وا شیراز
مه نارَم وا خیابُون
اَرَم توی بیابُون
اَنینُم وا سَرِ چشمه
غم اُمهَستن فراوُن
عکس از سیاورشن
شعر هم از بانوی موسیقی هرمزگان ، خانم فاطمه رضایی
.
چوک شغو
برای منصفی
منصفی ، ای طُو مَکُن خالو ، پَ انصافِت کُجان ؟!
گرمی و نرمیِ احساسِت کُجان ؟!
ای دُرُستِن که بِرِی به راهِ خُوت ؟
ای دُرُستِن شعرِ بندِر وا خُو تهنا بُنُسی ؟
تو بِگَ آیا دُرُستِن شعرِ بندِر هَمی طُو وِل بُکُنی ؟
شعرِ بندِر مالِ مان ، مالِ تواِن ؟
منصفی ، پَ اُون شعارِ شعرُون نابِت کُجان ؟!
منصفی ، ای طُو مَکُن خالو ، پَ انصافِت کُجان ؟!
پا بَ یالا ، یَ تا شعرِ خاش بِگَه
اَ هَمُوشُو که خُودِت خوب اَدُونی
پا بَ یالا ، یَ تا شعرِ جُون بخُون
با نِوایی که خُودِت جُون اَخُونی
چوکُو بندِر هَمَه منتظِر تواَن
هَر وَ کِصتَه شعر اَبو یادِ تواَن
منصفی ، گرمی و نرمیِ احساسِت کُجان ؟!
منصفی ، ای طُو مَکُن خالو ، پَ انصافِت کُجان ؟!
یادُمِن خیلی تَگُ مَوا بِرَم تهنا بَشُم
تو تَگُ مَوا بَشُم تهنا فقط با سایَه خُو
بِرَ تهنا بَ وِلی به شعرِ بندِر تو مَوال تهنا بَشِت
شعرِ بندِر سایَه تِن
منصفی ، پَ اُون دلِ پاک وُ وفادارِت کُجان ؟
منصفی ، ای طُو مَکُن خالو ، پَ انصافِت کُجان ؟!
دِلُم ایگِفتِن زیاد
منصفی ، یَ چی بِگَ
اَ سکوتِت دَر بُدُو
ای نَگُفتِنِت ، سکوتِت بِی دلُم زخم اَزَدِن
منصفی ، نِمِک رو زخمُونُم مَریز
بِشتِ تو اَ غصتَه دلخونُم مَکُن
شعر اَگَه ناگِی ، یَ آهنگی بِساز
تو وا گیتارِت یَ آهنگی بِزَن
منصفی ، جادویِ گیتارِت کُجان ؟
منصفی ، ای طُو مَکُن خالو ، پَ انصافِت کُجان ؟!
منصفی ، غایه یِ تلخِ رفتِنِن
ای بِگَم که مثلِ تو مِ خوب اَفَهمُم غایَه خُو
تو بِرَ وا راهِ خُوت ، مِ هَم اَرَم وا راهِ خُوم
وعدَه مُون باهم بَشِت دنیایِ شعر و شاعری
ای وِسط هِمی بِگَم که چوکُو بندِر همَه منتظِر تواَن
هَر وَ کِصتَه شعر اَبو یادِ تواَن
مِ فِقط هِمی بِگَم وُ وَالسّلام
منصفی ، ای طُو مَکُن خالو ، پَ انصافِت کُجان ؟!
..
شعر : علی فقیهی
گپ تازه 1
روز اَ نو روزی اَ نو
گَل اَ نو گازی اَ نو
گپ تاره شعر نو
ساز اَ نو آواز اَ نو
یه ترانه تو بساز
تار اَ نو گیتار اَ نو
ذهنِ خو روشن بُکن
عاشقی پیشه بکن
بی خیال دل مبش
یَخو اندیشه بکن
روز اَ نو روزی اَ نو
گل اَ نو گازی اَ نو
ساده مبش به مثل هو
بیدار بشُ پا به اَ خو
واهم دگه وا دست پر
بسازیم ای خونه اَ نو
دست مه وا دست تو
ایده اَ مه همت اَ تو
هر چی توا اصلاحُ کن
ریش و قیچی دست تو
...
شعر : خالو مجید
بارون بارَکو
کی سُورسکُن رفته به غربت بَراَگردِن
غصته اَتو دل خُ اَچینن و دَر اَکردن
کی بارُون اَتا گَرما دِگه عمری تَمُونن
چَوکُ جم اَبن تُو لَردکی وا هَم اَخُونن
کی کُوک و کَغار روی کُنار چَه چَه اَزنتن
سُورسک روی مُغ اَنی نه و کَه کَه اَزنتن
کی اُستُن اَزنت بارُون اَتا زیبا اَبوتن
بارُون تَف اَدیت و تیرکَمُن پیدا اَبوتن
.
شعر : مرحوم صالح سنگبر
لَردَکی = صحرا ، دشت
کُوک = کبک
کُنار = درخت صدر گ
سُورسک = قمری
اُستون = رعد
تیر کَمُن = رنگین کمان
بارون تَف ادیت = باران بند میاد
یادتن با ترجمه فارسی 7
نُونِ چُوَه تویِ کُندُوک یاِتن / دوبَه وُ جَهاز و سَمبُوک یادِتن
نان {چووه} نان محلی که روی تابه های آهنی با وردنه پهن و داخل {کندوک}
بافته ای ار {پیش} برگ درخت نخل درست می کردند مخصوص نگهداری نان را یادت
هست
{دوبه و جهاز و سمبوک} سه نوع شناور دریایی یادت هست
رِستَه وُ جالبُوت و هوری یادتن / روُ غُراب کارِ مُزوری یادتن
{رسته } پارو . {جالبوت و هوری } دو نوع شناور دریایی
{کار مزوری} کار با مزد معین که معمولا روی دوبه ها و کشتی ها انجام میشد را یادت هست
جَومَه کَندورَه و جِلبیل یادتن / لَنگ و لَنگوتَه و مُندیل یادتن
{جومه کندوره} پیراهن بدون یقه که در جلو سینه چاک دارد که با دکمه بسته
می شود سر دست و جلو سینه زر دوزی و خوس نگاری می کنند . جلبیل} پارچه سیاه
رنگ توری به ابعاد یک در دو متر خوس دوزی که زنان در گذشته به عنوان روسری
بر سر می کردند
{لنگ} پارچه ای بلند در عرض دو متر و طول یک متر که
مردان در قدیم بپا میزدند و با نخ ماهیگیری {نشپیل } که بدور کمر می بستند
آنرا محکم می کردند . وتا کرده همین لنگ را {لنگوته} می گفتند را یادت هست
{مندیل } همان عمامه را گویند که بدور سر مردان می بستند
یادتن دُم موُدی و جُمه گَون / دیمُ و سینَه یا مَکینَه یا که خَن
{دم مودی} آلتی زینتی از جنس نقره برای بستن موهای زنان در قدیم
و {جمه گون} از پارچه های ویل . چیت و حریر این پیراهن شامل سه قسمت دامن . بالا تنه و آستین است لباسی زنانه
{دیم و سینه ومکینه و خن} اتنهای لنج و وسط و موتور خانه رانبار لنج را یادت هست
یادتن مَسکه و تُالی یادتن / یادتن غُراب بالی یادتن
{مسکه} کره محلی حیوانی و {تالی} نوعی گوسفند را یادت هست
در گویش قدیم به هواپیما می گفتند {غراب بالی}
یادتن بُرِنگ وُ کَ بهَ یادتن / یادتن نَعشِی و ضربه یادتن
{برنگ} لیوان های گلی و سفالی و {گربه } آفتابه های گلی و سفالی در بعضی مناطق استان به آفتابه های مسی نیز اطلاق می شد
{نعشی} بادی است که در اوایل پاییز و زمستان شروع می شود همراه با گرد و
خاک که بین سه تا یک هفته ادامه دارد و بعد از این باد هوا سرد و بارندگی
شروع می شود این باد دریا را نیز مواج می کند{ضربه } نوعی باد است که از
سمت مغرب می وزد و حالت قطع و وصل دارد و معروف به باد ضربه است
لُو دیریا چِکدَه مرغابی یَه / دیریا چَربُن غروبو روُیای یِه
لب ساحل دریا چقدر زیاد مرغ دریایی بود
وقتی که دریا آرام بود چقدر غروب آفتاب دل انگیز و رویایی می شد
.
محمد مذنبی
عکس : رهبر امامدادی
شعری از عبدی محب
یادِتن 6
