گپ و گویش بندرعباسی

زبُن بندری اَدست اَرفتن ....حالا سینگو دِگه خرچنگ اَبودن

گپ و گویش بندرعباسی

زبُن بندری اَدست اَرفتن ....حالا سینگو دِگه خرچنگ اَبودن

سیحِر باطنه 2

سیحر باطنه کسمت دوم


راجب سیحرون باطنه خیلی مِشنوته و حتی بی ما شُ گُتَه صبح دل بی رنگ (بدون خاردن رَغبن) اَ لَهرون نری صحرا چون سیحر اتونت تُو دل تون نیگا بکن شُون اَگُ اَگه وا سیحر روبَرو بودی بسم الله بکنی و قران بخونی وا چوکون بَن باریکی که یتا مهره سرپی وا او شو بسته بَ کمر مُو شو بسته بی حفاظ ما در مکابل سیحر و بپ دیریا ، مه هم کم کم بَ سیحر ُون اهتکاد پیدا مَکه و هر وخت که وا حاجی سملوک که از لارک کوهی شَ هُند روبرو مَ بوده قران مَخُوند یا حاجی احمدو که مال خصب هسته و هر وخت لارک شَ هُند جاش پی ما هسته (داخه لارک شُ اَگُ ای دوتا سیحرن و وا سیحرون باطنه رابطه شو هستی )
پسین بعد تعطیلی مدرسه احمد هُند لَهر ما و همه ش اَ سیحرون گَپ شَ زه ، شَ گُ اِمشُو مردم بی اُوشون اَگنارِن و بی دادا ما نجات اَدَن ، اُمگُ مَگه بی خَاه تو و چُولَنگی شُ نبردن کبرستون و کبرشون نکردن /؟ ایگُ شُ بردن ولی امشو سیحرون اتان بی اُشون اَ کَبر در بیارن و وا خُوشون ببرن ولی مردمی که آجا زَفت بودن بی اُوشون اَگنارن
ساعت حدود هشت شُو هسته که اَحمد وا مَمد عبدالرحمان هُندن دُمبال مِه و شُو گُ وا کِل شون برم کبرستون شُوم ببریم بی مرد ون که آجا کمین سیحرون نِشتن مه که همه ش فکر مَکه گَپ ون احمد همه ش پَترات ن و کصه کمین کردن اَ خودی در واردن یَ دوفه ترسی عجیبی تُو دِلُم رَه
ما سه تا وا گَر دوتا زنُ ون فامیل تَره کبرستون که داخه یتا دَرِغ پشت شهر کراری گته حرکت مُو که فانوس دَس ما هسته و جلو مُو اَرَه و زنون که خُوراک ون بار شُو هشته پی سَر ما شون اَهنده وختی بی دَرغ رسیدیم طوری مُ اَترسی که هیچکَه زهرَه گَپ زدنی نهسته ، مه که ظاهرن وجود جن و سیحر کبول اُم نَهسته اِمشو اِتو مَترسی که هر حرکتی و روشنی داخه دَرغ بی سیحزون باطنه ریط مَدا بعد نیم ساعت خوراکُ ون بی کبرستون که رو یتا تُمپ کوچک هسته مُو رسوند و وا ترس و لَرز بشتری والَهرون پشتا هُندیم
شُو احمد لَهر ما خافت و همه ش اَ مردمی که کمین سیحرون تو کبرستون نشتن گَپ شَ زه و فکر شَکه بی داداش نجات اَدن و همه شون بَ چهمی کهرمان هسترن که اَتونن همه کاری اَنجُم هادن ، باور مردم ای هسته که سیحرون وختی دل کسی شُو کَند و روحی تصرف شُو که آ شخص اَمرِت و اُونشون روح شخص مرده تصرف شو کردی و اولین شُوئی که مرده کبر شُو کِه اَتان و بی مرده اَ کبر در اَتارن و روغن مخصوصی وا جُونی اَمُشِن و اَ میت شُون اَوات که راه برَت ای کار سه دوفه اَنجُم اَدن و بار سوم که میت ای تُونست خُوب راه برَت و مشکلی ای نَهَسته شَ گَن دُور بزونت و وا دُو دمبال خُودی شَ برن و بعد دَستونی اَ دو تره اَگنارون وا خُوشون بالائی اَبرن و بعد غیب اَبِن ، الا مردمی که آجا کمین شو کردی و همه یتا چاکو شو هستی ، ایشون قران و دعا و ورد اَخُونن و غایه که میت که زنده بو و شُودی دُو نکردن اوشون چاکو ون خُو داخه زمین فرو اَکنن که هم شخص مرده بی همیشه زنده امونت و هم سیحرون ناتونن تکُون بخارن و هویت اصلی سیحرون ای موکع معلوم ابوت و لُو اَرَن


صُحب که اَخُو پا بُودم اُمدی اَحمد نین ، خوشحال بودم فکر اُمکه فاطمه خَاه اَحمد دُوشو نجاتی شُو دادن و اَحمد رَهتن هَدِ داداش ، رَهتُم صحرا دمبال اَحمد ولی زَهره می نَکه برم وا لهرون احمد ایشون ، رهتُم والَهرون ممد عبدالرحمان ، مُم ممد نُن شَ که و ممد نشته نُن گرم شَاخارده فاطمه اسحاک مم ممد ایگُ بدو نُون روغنی بخاه ،مَدونسته فاطمه اسحاک لهر زید صالح پی مم احمد بودن ، رهتم تو و فوری اُمپرسی بی سیحرون شُ گُناشت دادا احمد زنده بُو ؟ اِیگُ بدو نُون بخا بعدته تَگَم هَنو یَ تکه نُون نَمخارده که ممد اِیگُ نبودن بگنارن شون ، اُمگُ چه بودن مگه ؟ ممد بی مُمی اِیگُ تو بِگَ ، فاطمه اسحاک ایگُ اول رغبن تون بخاری بعد بری صحرا ممد تَ گِیت چه بودن مه همه چی شُم گُتن
ممد مثِ کسی که آجا بودن و همه چی ایدن شروع بَ تعریفی که : اُوشون کمین شو کرده نصف شُو یَ صدائی اَشنون مِث اِیکه سیحرون بودن ولی هَنو کبر واز شُو نکرده که یَ دوفه کَشاف کُوسه (اسم یتا غُراب بودن که بی خریدن مائی بی تعاونی شرکت نفت بَ لارک شَ هُنده) همه کبرستون روشن اَکنت و سیحرون اَترسن و غیب اَبِن و ادامه اِیدا ، اَگتَن که سیحرون هُندن بی چه که کوزه هُوی که رو کبر بودی کفته و هُوی خالی بوده !!بی ممد اُمگُ بریم بی احمد پیدا کنیم
لُو تیو روبرو مدرسه تهناکی نشته وا ایکه متوجه هُندن ما بوده ولی سری تره ما تُو ایندا ما هم مُو نادُونستَ چطوکا شروع بکنیم و چه بگیم ، پهلوئی نشتیم ، حدود نیم ساعت بدون ایکه وا هم گپ بزنیم فکط سنگ ون ریز دور و برمون بَ دیریا تُوش مُو ادا ای کار ما ریتم خاصی وا خودی ایگته اول ممد سنگ تُوش شَدا بعد احمد و اخر سر مه احمد بعضی وخت ون نگاه ما هم شَکه تا ایکه اَ جاش پا بُو و اِیگُ صبا اَرَم دوشاخ بی خودم درست اَکنم موا کله حاجی سلموک و کله حاجی احمد بشکنم ، هرچه گَراغ و سیحرن اَکُشَم در حالیکه بغضی کرده اَ ما دور بُو ، ای سوال داخه ذهن مه مُونده بی چه سیحرون باطنه دادا احمد و چُولَنگی شُو برده بی چه زَنون حامله موکع دنیا واردن چولنگ دلشون اَکنن و وا خُوشون اَبرن گَپ ته که بُودم تازه اُمفهمی که فکط داخه لارک نین که سیحرون باطنه اتان سیحر همزاد نداری و فخیری ن
..
نویسنده : گلشن سورو - ناخدا
برگردون بی بندری = Genow
..
دَرغ = دره
تمپ = تپه
فخیر = فقیر
رَغبن = صبحانه
کشاف= نور افکن
اهتکاد= اعتقاد
پترات = حرف مفت

زیارت ، گاوبندی یا پارسیان



نصف مردم هرمزگان زندگی شون اَ دیریا تامین نبودن ، مائی کُش و کَمات و راننده نیسان که مائی نبردن شهرستون و جاشو و ناخدا جهاز ون مائی کش و جهازون باری و تاجرون که بار اَ طرف هُو نَواردن یا نبردن ، زندگی ادمون دیریائی تلاش و زحمت کشیدن ن و خاردن نُونِ حلال زن و مرد وا هم کار اَکنن زنون فکط دیریا بی مائی گتن نارن ولی بی بردن مائی اَ کایک تا پاک کردن لیح و حتی نَ هُو کردن کایک کمک ادن ، ای عکس اَ تلاش دسته جمعی مائی کشُ ون زیارت گاوبندی یا


پارسیان ن
...
Genow

رودبار بستک

قلعه و یا کلات رودبار بَستک ، که اَ زیباترین بناون تاریخی هرمزگان بَ حساب اَتات ، کبلن ای کلات سه طبکه بی محافظت ابادی اَ دست غارتگران و راهزن ون استفاده شو اَکرد و الان جذب گردشگرون
...
عکس از وبلاگ دانستنیهای رودبار بستک
Genow


وا گُل عشقت خدا


وا گُل عشقت خدا عین بهارن بندگی

سر تا سر لحظه وا لحظه افتخارن زندگی
به فدای تو ببو ، به فدای تو ببو آیه به آیه ی دلُم
ای تو صاحب منزل دل ای خدای خُوشکل

نور عشقت که بیا زشتی وا یَکدم گُم اَبو
جای عشقت بی همیشهَ تو دل مردم اَبو
بلبل عشق اَخونتُ همه گنوغ اَبن
مستُ سر خاش از طلوع شمس پُر فروغ اَبن

مُهر مِهرت ای خدا کَپِ کِپِ دِلخو اُمزدن
مُهر مِهرت ای خدا درون قلبُم اُمزدن
اُن نِشون عاشقی وا آبُ گِل خو اُمزدن
لحظوُن عاشقی گَپُ لَپی اُمنین با کسی

چه بگم وا کَس و ناکَس تو برام همه کسی
مُهر مِهرت ای خدا کَپِ کِپِ دِلخو اُمزدن
اُن نِشون عاشقت وا آبُ گِل خو اُمزدن
لحظوُن عاشقی سّر تو خیلی فاش ابو
اَدُنم که هیچی نین ای مُهر خُودت یه روز اِتزدن
...
س ت
photoby : ehsan Dmz

مَشی سکینه


مَشی سکینه هَر رُو بَ سر بَپ غُلُم (شوئی) سُک سُک شَکه که بی چه بی مه نابری صحرا ، کنیزو وا مشی عبدل سین َلی رهتن مشهد ، بلکیسَک وا علی کهور رَهتن شیراز و ای همساده جدیدم ُن فاتَکو و غُلم بریم هم یزدن !!! بَپ غُلم اِیگُ پولُم نین هر چه پُولُم هسته خرج عمل دُماخ تُو اُمکه دُماخ ت ماشالله کبلن مث کَنددُون هسته الان بودی مث سرکلیون !!! باکی پولونُم هم خرج دَندونُ ونُم بودن که هفته یَ دوفه تُوش شُون اَدی داخه دیریا

مشی سکینه اِیگُ داخه گَلاس هُوی اِتنُشته و مه نَم دُونست هُو اُمخا اُمدی ته ش دَندون تو هسته گِرنگی بودُم تُوشُم دا داخه دیریا !!!
خلاصه بَپ غُلُم راضی بُو بعد چاشت بی مَشی سکینه بُبَت لُو تیو اجا که رسیدن بَپ غُلم نگا ایکه مشی سکینه وا کلیون و کتری چائی چی و زغال هندن ، اِیگُ ای همه وسایل بی یَ ساعت نشتن خُومُ ن بی چه اِتواردی
مشی سکینه ایگُ کلیون مه همه همساده ُون اشناسن وا کتری عکس شون نشون همه اَدم و اَگَم مه و بَپ غُلُم لُو تیو تهران رهتیم وا کلیون کشیدن !!!!!!!

یادِتن 20

آخرین صفحه کتاب یادتن : اثر استاد زنده یاد صالح سنگبر . یادش گرامی و روحش شاد 
کُوکِ اَمبا چِ تُو کا مَیُنشِن / سِجِلِ هر کُم اَدُون زَبُنِشِن
یادتن وخَتی چَپُونی شازَدَ / یادتن غایِه تمومی شازَذَهَ
شاعِرُم شاعر شهر بَندِرُم / مِث نَگلَه روی دیریا سَمِّرُم 
نُمِ مِه صادن و ُ شهرت پوریا / مُخلِص مردُم حوب و بی ریا




کوک = هسته 
امبا = انبه
چتوکا = چه چطور
مینشن = میانش است
سجل = شناسنامه
کم ادون = قوم و قبیله
زبُنش = زبانش
چپونی= اجرایی موسیقی با دهل و کِسر با ریتم تند که به هنگام پایان گرفتن عروسی انجام می شود
نگله = بار قاچاق ریخته شده به دریا که دارایی پوشش چند لایه پلاستیکی بوده و زیر آب نمی رود
سممر = رها . سرگردان
نُم= نام اسم
صاد = نام هنری صالح
پوریا = فامیلی هنری صالح 
.
محمد مذنبی
عکس : محمد بارکار

سیحِر باطنه 1

سیحِر باطنه
داستانی واقعی داخه لارک (کسمت اول)

مدرسه کم کم شلُوغ شَ بوده و دانش اموزون همه هُندرن ولی معلم پیدائی نهسته ما دگه عادت مُو کرده معلم یَ رو ساعت 8 یَ رو ساعت 9 اَ خُو پا شَ بُوده و سر کلاس شَ هُند وَختی ساه دار بیرَک بَ سنگ اولی شَ رَسی ساعت هست بی ما نشون شَدا و خُومو سر کلاس مُو ارَه ، نه ما ساعت مُو هسته و نه مدرسه و ساعت اغا معلم هم خراب بوده ، بی همی اَر رو دار بیرَک ساعت اَفتوئی بی خُو درست مُو کرده
مدرسه ما (دبستان نادری لارک) تا کلاس چهارم شاگردی هسته و همه مُون داخه یتا کلاس جمع مُ ابوده مرزبندی کلاسی و جنسی نهسته دُخت ون و چوکون اَ هفت ساله تا دوازده ساله واهم داخه یَ کلاس َریم ساعت یازده معلم بی کلاس سومی ون اِیرستا بی ورزش مدرسه ما تا لُوتیو پنجاه متر فاصله ایشسته و ورزش بی ما یعنی در واردن جیمه و دُو زدن تُ هُو دیریا و گِتن مائی شُورت یَتا بَن پنجاه متری که هر نیم متر یتا برد بی بَن مُو بسته دو نفر بَ طول لو تیو تُو هُو دیریا شُو اَکشی و عده ای اَ جُلو مائی ون بَ تره بَن هدایت شو اَکه و مائی تا بی بَن شُو اَرسی خاک شُو اَزه و ما هم وا مهارت مائی مُو اَگه بی در اَ هُو تُوش مُو اداده بشته شُورت و نایَت خاک اَزنن البته معلم اَ نایت خوشی شَ نَهُنده و شَگُ مثِ کَلپَک ن
اَحمد چُوک زید صالح که ما نُومی مُ داده سَنگ سَر امرو خیلی خوشحال هسته و سر بَ سر دُختون شَ نُشت و وا همه شوخی و مسخره شَکه ، احمد اَ دوستون خُوب مه و ممد عبدالرحمان هسته بی همی بَ ممد عبدالرحمان اُمگُ مث ایکه کُروسک احمد وا بُونگ هُندن !!
پسین که مُو اَره والَهرون سنگسر طاکتی نَوا علت خوشحالی اِیگُ ، شَ گُ خبرت اِتَستن خَه مه فاطمه نَزایدن ؟ اَ دُوش شُو همه پیرزنون جَم بودن لَهر ما و در حالی که اَ خُوشی کیف مدرسه ی تُو هوا تُوش شَدا اِیگُ اَه یاد نکنی اِمشو بریم نشبیلی مَوا مائی بطه بی دادا ما بگُرم بطه گَپ گپ بی دادا ما همطو که ای گپ تکرار شَکه وا دُو تَره لهر شون رَه



صحب روز بعد وختی رهتُم مدرسه هَنو کسی نَهُنده مه و ممد عبدالرحمان لهر مُون نزیک مدرسه هسته و هَر روز زودته اَ همه اَهُندیم مدرسه ، رهتُم کتاب ون خُو بُنُسُم داخه کلاس و بیام لُو تیو اُمدی سنگسر تو کلاس نشتن ، متوجه هُندن مه داخه کلاس نَبو ، جاری اُمزه هیچی ای نَگُ نزیکی رَهتُم و وا دَس کَنکی تکُن اُمدا ، چتن ؟؟ نَخُوی ؟ گپ شَ نزه فکط صدای گریخی مِشنوت ، شُم گُ دارت خاردن ؟ بازَم چیزی ای نَگُ ! ، رهتُم جلو روی و سری بُلند اُمکه و وا شوخی اُمگُ سنگسر چتن ؟ وختی جوابی نَدا تعجب اُمکه ، هرغایه اذیتی مَکِه و سنگسر صداش مَکِه فوری نَ رُو مِه شَدا !!

شُون برد!! بالاخره گپی زه ، اُمگُ بی که شُ برد؟ ایگُ دادام و چولنگی ، دُوشو همه سر سراح ما هسترن شُون اواسته بالا سراح بکنن و بیان بی داداما و چولنگی ببرن ، الا گریخی کم بُوده و شواسته جدی گپ بزونت ، نزیک دیریا رسیدیم نِشت و رو وا مه ایکه و وا جدیت اِیگُ تو دایم تَگُ که بَپت ایگُتن سیحِرو جن نین ، ولی دُوشو هُندرَن پشت لَهر ما جَم هسترن مه صدای پاشون مِشنوت بعضی ون مثِ گَراغ هسترن هرچه پیرزنون قران شو خُوند چاره ای نَکه و اُوشون دل دادا ما و چولَنگی شُو کَنده و هُندرن بی خُو شون ببرن ، هَدِ خودشون تو باطنه

..
نویسنده : گلشن سورو (ناخدا)
برگردون بی بندری : Genow

سیحر(سی حِر) = جادوگر
بیرَک = پرچم
ساه= سایه
اَفتُو = افتاب
لُوتیو = ساحل
کَلپَک =مارمولک
خاک شُواَزه = زیر خاک می رفتند
کُروسَک= خروس
بُونگ = اذان (کُروسَک وا بُنگ هندن کنایه ای از بالغ شدن پسرها و موقع عاشق شدن انهاست)
لَهر = خانه
خَه ، خَاه ، دادا = خواهر
چُولَنگ = کودک
تُوش = پرت کردن ، پرتاب کردن
نشبیلی = گرفتن ماهی با قلاب ماهیگری
کَنگ = شانه
نَخوی = خوابیدی
گَراغ= کلاغ
هَد = پهلو ، پیش
باطنه = منطقه ای است در شرق عمان که امروزه یکی از استانهای مهم این کشور می باشد در قدیم این منطقه پناهگاه گروه های باطنیه از فرقه اسماعلیه و خوارج بوده و از لحاظ تاریخی منطقه مهمی بوده است . در جنوب ایران این منطقه بیشتر بعنوان بر باطنه ( ساحل باطنه ) می شناسند که درگذشته ارتباط اقتصادی ، تاریخی و سیاسی مهمی با منطقه هرمزگان داشته است

بُرکـَعی



بالای مـُغ مه هسترُم / بُرکـَعی رد شبودَه
نگاهُم سَد شبودَه / رد پایی حَک شبودَه

بالای اَمبا نـِشتـَروم / اَمبااُم اَ دَسُم کَه
چه شانسِ بدی مَه / رو سر بُرکـَعی کَه

بُرکـَعی برکَعی کَه / آمار چشمونی مَه
شرم و آبرویی رَه / چادری اَ سری کَه

بُرکه ای سنگم ایزَه / اَ بالا ول بودم رَه
دستو پای مه اِشکَه / ولم ایکِه و در رَه

بُرکه ای نَتات عیادت / حتی نادت غرامت
به مه ول کـِرد و رَهتـِن / حتی پیشـُم نیامد

چوک شغو

عاشکِ چَنگیم



هَر از گاهی اَگینی گیج ُو مَنگیم

گَهی میل سُکوت عاشکِ چَنگیم

یه روز بی باده مَستِ مستیم
یه روزی وا خدا یا بُت پرستیم

یه روز اَز عاشکی اَبیم ما بیزار
یه روز بی طاکتیم میل وا دیدار

خدایا ای خدایا ای خدایا
اسیر دست تقدیرم خدایا

بگه نفرین بودهء ای زوالم
یا ایکه خو ندیدم تو خیالم !!!

شعر : رضا عباسپور