تلی tali

تلی tali
تلی بافی یکی اَ صنایع ون دستی مینون که بشته زنون و دختون ای کار انجوم ادن بی بافتن تلی رشمون . خوس . بالش تلی 6 تا چرخک . تلی بافی { کدیجه} استفاده ابوت . تلی تو رنگون مختلفی بافته ابوت و کاربردش روی تنبون زنونه بندری و دور اوستین و کالور جومه زنونن . طرز کارش اول بالشتک انوسن رو چوغن و وا دس ابافن . انواع شَک . زری سه شطه. شَک عین القمری . کله کندی . لبه لبه ای . گل اشرفی ساده . سن المشار . عاشقون . دال دالی . ده کبله ای .الملک هستن
....
محمد مذنبی
عکس : خانم مصدق

حسن بنی هاشمی . ( قسمت اول )

فیلمساز هرمزگانی ن که به عنوان یکی از پیشگامُون سینمای آزاد ایران شناخته ابوت حسن بنی هاشمی چوک سید ابراهیم و بی بی گل ان که تو هفدهم آذر 1328 تو بندر و دنیا هوند . چولنگی و نوجوونی و سال ویی که ذهن و اندیشه و فرهنگ یَ انسان درست ابووت تو ای شهر ایگذروند . حسن اَ خیلی وخت پیش ، اَ زمونی که دانش آموز دبستان شاهپور هسته ، و تصویر علاکه زیادی ایشسته و پشت عدسی دوربینی که بپ اش جایزه شی داده ، با حسرت به جنوب نگاه شکه . وختی که دوازده سال بیشتر اینهَسته ، لابراتوار عکاسی کوچکی تو لهر خو درست ایکه ، و تمامی سوژه و و تصاویری که از جنوب و مردُمون ساده اش که وا گرما و آفتو زندگی اکنن ایگفته ، و تو تاریکخونه خو ثبت شکه . تو همو سال و با درست کردن فوتو رُمان تو روزنامه دیواری مدرسه ، اولین تجربه ی هنری خو شروع ایکه ، و چند سال بعد جایزه بهترین عکس سال اَ مجله تصویر ایگه . حسن دوره دبیرستان خو تو مدرسه هدف تهرون تموم ایکه ، سه سال تو دانشگاه شیراز مَندسی (مهندسی) راه و ساختمون و اقتصاد کشاورزی ایخوند و آخر کار هم عشک ( عشق ) به تصویر بَی ای و مدرسه عالی سینما و تیلویزیون تهرون ایکَشوند و تو رشته کارگردونی سینما فارغ التحصیل بوو . ولی هیچ مُوکـَع( موقع ) محیط چولنگی (کودکی) و جنوب گرم خو فراموش نیکه و استعداد و ذوق سینمایی خو تو ای فرهنگ بومی و کار ایگفت . در صورت ادامه کار سینما شتونست ای فرهنگ جهونی بکنت؛ البته فیلم وش مث "گردش در یک روز خوش آفتابی " تو فستیوال فیلم وی کودکان تامسره فنلاند و فیلم " نهنگ " تو اتحادیه تلویزیون وی آسیا و اقیانوسیه و فیلم " پنجشنبه بازار میناب " تو فستیوال فیلم وی مردوم شناسی برلین و نمایش در هوند و جایزه وی زیادی ایگفت . پایون کسمت اول . اوچیزویی که تو کسمت بعدی اگینیم : *شروع فیلم سازی حسن *همکاریش با سرویس وی هنری و .... تشکر از Mohammad Amin Photo: حسن بنی هاشمی .

کلیون

از کدیم کلیون کشیدن جزو کارون روزمره ی مردم بندر بودی و معمولا وختی که هوا تاریک شبوده و یخو هوا هم خنکتر شبوده ، اعضای خانواده شارفته رو گفاره شانشت وا کلیون کشیدن و گپ زدن . دگه کلیون کشیدن راهی بوده بی خستگی در کردن .
حالا دگه یه کم نسبت به قبل پیشرفته بودن و به جای کلیون کشیدن و گپ زدن ، شو که بو انینن پای سریال و دگه کسی کلیون ناکشت .
الون دگه فقط بعضی از جوونو و مم گپوهُنِ پیر دلشون هوای کلیون لنگه ای اکنت .
دگه مثه قبلن بوی دود کلیون جایی وا مشامت نارست .

ایـ عکس هم اَ یه تا زنو مال بازارن که کلیون اکشیدن . عکاس bolbolha

نامه از دیار بشکرد..(کسمت اول)

 
کارنامه کبولی کلاس سوم تو هوا تَکان مدا وا دُو تَره لهرون مَره تا سند کبولی خُو نِشون بَپ ما هادم بشته از ای خُوشحالَرُم که بَپ ما کُولی داده اَگَ کبول بَشُم اَتونُم با ایشون بی سفر برم ، صُحب زود لُوتیو منتظر هُندن مَنشُوَه جهاز هسترم که کراره تا یَ ساعت دگه بیات
همکلاس ُونم هم هُندرن ممد عبدالرحمان ، علی زیود ، احمد سنگسر و ....اوشون هم خوشحالرن تو دنیای کوچک چولنگی بجای حسودی راحت شریک خُوشی همدگه مُو اَبوده بی چوک ون کُولُم داده وختی پشتا هُندُم همه چی بی اُوشون تعریف بکنم ، ساعت 6 صحب جهاز لنگر ای چی و اَ بالا دست لارک بَ تره سلامه حرکتی که اَ خوشحالی رو پا خُو بَن مَ نابو از دیریای سلامه و هُو سیاهی خیلی مشنوته پی اسحاک تباخ جهاز که هَدِ سلیدان نشته و نُون فطیر شَکه رَهتُم تا بی مه ایدی ایگُ چوک بنی نُون گرم بُخَاه بوی نُون گرم و سوراغ و روغن خش کاری ایکه که نَتُونم نه بگم بعد خاردن نُون یَ دوفه اُمپرسی چن سالن داخه جهازی؟ اسحاک که ادم کم حرفی هسته وا چَن دکیکه تاخیر و همطو که لبخند شَزه ایگُ اَ وختی چولنگ هسترم کَدِ تو هسترم که ولیت بودم بپ شما هم جاشو هسته ، او ناخدا بُو و مه تباخ
نزیک ظهر هسته که اَ سلامه رد مُوکه و اَ بالا دست مَسندام تره خورفکان مسیر ادامه مُودا بعد خاردن چاشت جاشون مشغول استراحت بودن ولی بی مه استراحت معنیدی نَهَ مواسته اَ همه چی سر در بیارُم تره سینه جهاز رهتُم بی سلیمُن اُمدی که چهمی بسته و شَروند شَ خُونده بدون ایکه مزاحم ارامشی بشم نزیکی بُورُم
پسینی الودا کردیم و رفتیم دل از دلبر جدا کردیم و رفتیم
ندارم توشعه راه غریبی توکل بر خدا کردیم و رفتیم

صُحب روز بعد بی خُورفکان رسیدیم و جهاز کنار فُرزه کوچک تابُک ایکه ، ناخُدا بی انجُم کارون گمبرکی و اجازه تخلیه بار اَ جهاز زیر بُو و بی مه وا خُودی ای برد بی ناخدا ورود بی ای شهر عادی هسته و بی هر کَس شَدی سلام و علیک شَکه مث ایکه چن سالن بی اوشون اشناخته ولی بی مه که اولین بار هسته پا تو دُنیا دگه مَ نُشته همه چی تازگی شسته

آ تره فرزه حدود پنجاه متری ما یتا جهاز گپ بار زیر شَکه ناخدا تره جهاز ره وا یتا جاشو سلام علیکی که ، مَندونسته چه نَگُتن فکط اُمفهمی ناخدا هندی گپ نَزدن بعد چن دکیکه ناخدا جهاز هم رو فرزه هند و وا ناخدا ایسُف دست ایدا و چن کلمه وا هم گپ شُو زه بعد ناخدا وا لبخند دَسی بَ هوا مه دراز ایکه و ایگُ آپکا نام کیاهیه (نُومِت کیا) همطو هاج واج نگاش مَکرده که بَپ ما بَ کمکم هُند و اِیگُ اسمت چن ، اُمگُ عبدل و او رو سرم دَسی کشی و اِیگُ میرا نام رامچند هه ( اسم مه رام چند ِ ن ) ناخُدا بعد نیم ساعت گپ زدن وا رام چند از او خدا حافظی ایکه و تره گمبرک حرکت موکه بعد تمون بودن کار ناخدا اِیگُ بریم دُکُن حاچی عبدالقادر ، اُمپرسی عبدالقادر کِن ایگُ یتا اَ تاجرون خورفکان اصلیتی خُودمونی ن ولی خیلی سالن ایجان، بشتر باری که ایجا اتاریم تحویل او ادیم ، هنو چن دکیکه ای از سلام و احوال پرسی ما وا حاجی عبدالقادر نگذشته که یتا ادم میون سال هُند و بَ زبون بلوچی وا ناخدا سلام علیکی که واز ای پرسی تو چوک ناخدائی ؟ هنو جوابی نَمداده که بی مه بغلی که و پیشَنو مه ای بوسی ، حاجی عبدالقادر بی همی بنده خدا ایگُ شهداد بره سردی و شربت بیار ( ادامه ای شستن )
نویسنده : عبدل گلشن (ناخدا)
برگردون بی بندری = Genow

سلیدان= اشپزخانه لنج
منشوه=قایقی که لنج های بزرگ داشتند و در جای که اسکله نبود از ان برای رفتن به ساحل استفاده می کردند.
تباخ= اشپز
*روغن خش = روغن حیوانی
ولبت= بچه های که برای جاشو شدند روی لنج شروع به کار می کردند
خورفکان = بندری در کنار دریای عمان و هم اکنون یکی از بنادر مهم حمل کانتینری امارات می باشد.
پشَنُو = پیشانی
بالا دست = شرق
فرزه= اسکله
تابُک = پهلو گرفتن
جهاز = لنج

بن دهیرو

گل جالیز = بندریو اگن (بن دهیرو)
بن دهیرو یک گیاه کاملا انگلین که بشته تو مزرعه گورجه سوز ابوت و از پار تماته تغذیه اکنت..اسم علمیشOrobanche و دنگش رو ریشه گیاه میزبان سیستم اوندیش احاطه اکنت و هرچه میزبان هو و مواد غذایی از زمین اگنت بی خوش مفت و مجانی جذب اکنت.
روش مبارزه کبل از کشت شخم عمیک و افتاب دهی زمین با پوشش پلاستیک و انتخاب ارکام مکاوم و اخرش مبارزه شیمیایی با ضد عفونی خاکن ....
...
پاپایا ایلزاده

خندغ

پلنگ مژه ها و ماهرویان جنوب سفیران شادی(خندغ)

صدای کیکنگ و ناله چون کوچه را درنوردید، صدایی به اشنایی و زیبایی مرغ سحر و بوی مشک و ختن از قد رعنای گله زنان محله با عطر کاه و گل دیوارهای خاطره هم اغوش شدند، دیوارهای مست و سیراب از باران هفت شب و هفت روز.

عطر فتنه در تار و پود جلویل و چادر رقص کنان در مقابل برق گلواژه های خوص مشام من عاشق پیشه پرمدعا را نشانه گرفت تا سراسیمه گشاینده ورودی خانه باشم.، آغلی چوبی را چون کنار کشیدم ،فرشتگانی پرگشوده ،بالبانی گلگون و چشمانی مست از شراب سادگی و لطافت زندگی هارمونی کیکنگ خویشتن را دگرباره از سر گرفتند، فرستادگان خدای عشق، زمین را می خرامیدند تا خلقت زیباییها را در بایگانی خاطره های شیرین من جا دهند ،گویا از اینده بی خندغ و سرزمین مرده و خاموش ما خبر داشتند، جامهای بلورین شربت های فیمتو(وینتو) با رنگ خون عشق از مادرم هدیه لبان و حلقوم خشکیده زیبارویان شد تا حنجره های شیشه ای و نازکشان بی ترک درفضای محله جولانی از جنس مهر دهند

از میان زیبارویان شاخه ای یاسمن رویید و چون اهویی رمیده با حسن و جمالی وصف ناشدنی ، مژه گان خویش را بر هم کشید و دریای نیل قلب مرا بی عصای موسی شکافت و انگاه که نقش برقع را از چهره ربود بنفشه های خیس را از گلگونهای خویش با انگشتان مزین شده از نقش حنا پاک کرد، من ربوده در دام شهلای اتشین نگاهش عنان از کف ربودم و ورق دیگری را از صفحه قلبم در بایگانی سرنوشت خویش جا دادم ،سرنوشتی در اینده ی بی خندغ و جشن هفت شب و هفت روز.

چاپارهای خوش سخن و خوش مشرب ،روزهای حنابندان عشق و زفاف عشاق را شمرده و پیوسته یاد اور می شدند و از بال پروانه تا گلبرگهای سبز ترانه به درازا سخن می گفتند، مبادا کلامی از صفای مجلس را لابلای باغ لاله ها جا بگذارند، وجد توصیف ناشدنی وجودشان چون سایه ای مرا دنبال میکرد و هر دم ازبی زیبارویان و بی جشن هفت شب و هفت روز اینده گلهای پرپر شده می ساخت تا در جریان ممتد رود خاطره شناور باشند. فرشتگان مه رو بلورها را دگربار سر کشیدند و با اهنگ موزون خرام پیشگی ، اوای کیکنگ را با صدای نازک خود در فضای کوچه هدیه کردند تا پیک مهر و صفا را درمنزل بعدی مشایعت کنند.باری در قلب اروپای مدرن لحظه ای خندغ های دلربای بندر مرا ملاقات کردند تا خطی کوتاه در وصفشان بیارایم. بسیار کوتاه چون نقش خاطره.......

۱۵ /۷/۲۰۱۲
..پاپایا ایل زاده..

سالار

یَتا سالار هسته که صحب زود بی کَهرون شَ برد صحرا و تا مغرب پَشتا شَ هُند زنی هَر روز صحب چَنتا نُون دَکُو و کمی خُرما شَدا بی رَغبن و چاشتی ، بعضی وَختُن که نُون زود اماده شَ نَبو زن سالار بعدته نُون شَبرده صحرا بی سالار شَدا ، ای سالار ما کَر هَسته و چیزی شَ نَشنُوت ، خلاصه یَ روز زن سالار اَه یادی که نُون و خرما بی سالار هادیت و سالار بدون نُون راهی صحرا بُو ، بَ خیال سالار نُون اماده نین و بعدن زنی اَتارت خلاصه سالار هر چه نشت خبری اَ رَغبن نَبو اِیدی اَفتو بَ بالا سری رسیدن و غایه چاشت ن چطو بی ای رَغبن شُو نَواردن ، همی غایه ای دی یتا همطو که گیا نَچیدن دست خُو تکون ندادن و یَ چیزی نَگُتن و ای بیچاره کر هسته و شَ نَشنُوت که گیاچن نَگُتن اتش بَ جُونت بِکَت کَهرُون بی چه ایجا اتواردی که مه گیا نَچیدَم و خلاصه گیاچن گرنگی بوده و بد شانسی ای هسته که گیا چن هم کر هسته !!! سالار بدون ایکه بدونت گیاچن اَ دستی شاکی ن رَه نَزیکی و اِیگُ مه اَه یادُم کردن نُون بیارُم تو حواست بی کَهرون بشت مه اَرَم وا لَهرون نُون بی خُوم اَتارُم و بدون توجه بی اِسپارون گیا چِن وا لَهرون ره ، غایه ای که پَشتا هُند ایدی کَهرون زیر ساه یتا کَرت جَم ن ولی گیاچن نین !!

ایگُ ای مواظب کَهرون بودی بایَ یتا کَهر بی گیاچن هادَم دُو ای زه دمبال یتا کهر و یتا کهر اِیگِ و راهی لهر گیا چن بُو تو راه پا کَهری اِشکَخت و خلاصه در لهر گیاچن ایزه و اِیگُ دستت درد نَکُنت مواظب کَهرون بودی ای بی تُو اُمواردن و همطو که پا کَهر نشون شَدا ای گُ تو راه پاش اِشکختن ولی سری بُبر و بی چولَنگ ونت کبابی بکن !!! گیا چِن بَخیالی که نَگُتن ای پا کَهر خُردی کردن اِیگُ بره کهرت اَ اول پاش اِشکَخته و هُندی داخه زمین مه کهرون همه گیا ُون شو خاردن حَلا طلبکاری و سالار هم همَش تشکر شَکه و حالا هر دو شون دُونست که متوجه گَپ ون هم نابودن ، همی غایه یتا اسب سوار رسی و ای دوتا هَر یکی یَ پای اسب سُوار شو گناشته که بَدادشون برست ، اسب سوار هم کَر هسته و اَسب اَ محله پائین ای دُزیده !!! اِیگُ بخدا نم دونستن اَسب شمان بی مه ببخشی دگه اَ ای غلط ون ناکنُم و سالار و گیاچن هم گپ ون کبلی خُو شو اَزَده و اسب سُوار هم التماس شَکه ولی بکنن

همطو که ایشون گپ شو ازده یتا پیرمرد ریشی رَسی و ای سه تا رَهتن بَ هوا پیرمرد و اسب سوار التماس شَکه و گیاچِن شاکی اَ دست سالار و سالار اَ گیاچن تشَکر شکه ؛ پیرمرد کَر نَهسته ولی لالَ !!! جریان ای دُونست چن ولی شَ نتونسته منظور خُو بی ایشون بگیت ، بی هر سه تا پا دیوال بَ صفی که وا شواسته وا کشیدن خط رو زمین منظور خُو بی ایشون برسونت که ای سه تا فکر شوکه ای سیحرن و الان دل شون اَکنت هر سه تا فرار شوکه و پیرمرد کهر ایسید و سوار اسب بُو ره والَهرون !!!

صالح آتون

در محله سوروی بندرعباس متولد بودی و از دورون جوونی کار خوانندگی خو شروع ایکه ودر 4 رشته هنری خوانندگی – شاعری – نوازندگی و آهنگسازی فعالیت ایشسته. همکاری با رادیو و تلویزیون در زمان گذشته.کارمند شر وخورشید و از پیشکسوتون موسیکی محلی بندری وگروه ایشون داخه بندر اولین گروه ُونی هسته که صالح و فاطمه رضائی تشکیل شُو دا و داخه رادیو خلیج فارس برنومه اجرا شو اَکرد خوشبختانه چوک ون و نُوک ون صالح اتون راه هنری صالح ادامه شو دادن و خود صالح اتون الان ملای مَجد چمردون داخه کشارن و الان چه غریبانه زندگی نکردن..

عکس : محمد مذنبی
مطلب : پاپایا ایلزاده و گلشن سُورو

دست و پات حَنیرن

دست و پات حَنیرن و کربون ناز خوشگلت
چشمونت خمارن و ناز نگاه مشکلت

وقتی شاد و سرحالی تو وا مِه خنده بکن
خندتم جونن عزیزم ، جگرم شاد دلت

تُنبنِ بادِلَه ایت سُوزِن و جِلْبیلِت سیاه
جمِه یِ بندری و شِلالِن ای مودِ فِرِت

نفس و دم مسیحت ایکه زنده دل مه
زنده بودن دل مه اما گرفتار دلت

دل دیریایی اته آبی به رنگ آسَمُون
تک و تنها مثِه کالِنگم و ول تو ساحلت

آرزومِن بِگِرُم مه یروزی توی بغل
قد و قامتِ بلند بالا و جون و کاملت
....
شعر: خالو مجید